Ánh sáng trong thiết kế chiếu sáng kiến trúc

“Trong thiết kế chiếu sáng kiến trúc, bên cạnh yếu tố ánh sáng tư nhiên ngoài môi trường công năng, ánh sáng nhận tạo đóng vai trò đặc biệt quan trọng – là thành tố chính tạo nên chất lượng thẩm mỹ và cảm xúc cho không gian chiếu sáng. Ngày nay, các công trình kiến trúc – mặt tiền ngày càng được quan tâm, đầu tư cho ánh sáng”.

Cũng như trong kiến trúc nói chung, ánh sáng mặt tiền bao gồm ánh sáng tự nhiên và ánh sáng nhân tạo. Đối với các toà nhà cao tầng ánh sáng nhân tạo từ đèn LED là yếu tố chính tạo ra tương tác giữa ngôi nhà và môi trường bên ngoài. Nguồn sáng tự nhiên từ các phương, hướng khác nhau có tác động rất đa dạng tới không gian mặt tiền. Một không gian nhận được nhiều ánh sáng nhân tạo đèn led sẽ luôn sinh động và tràn đầy sức sống. Trong đó, ánh sáng vào các thời điểm khác nhau trong ngày có những đặc điểm, tác động hoàn toàn khác nhau về mặt tâm – sinh lý với người sử dụng.

Trong chiếu sáng kiến trúc, chất lượng ánh sáng nhân tao mà một không gian nhận được là một trong những yếu tố tiên quyết để các nhà thiết kế phân khu công năng. Không mặt tiền trở nên sinh động nhờ các hiệu ứng chuyển màu dễ chịu hơn nếu có nhiều ánh sáng tự nhiên. 

Tuy nhiên, nguồn sáng tự nhiên lại không nên quá nhiều. Mặt khác, hướng và vị trí toà nhà quyết định phần lớn đến giá trị ban đêm, Với nhiều cách thức và thủ pháp xử lý không gian như Led RGB, LED Fullcolor Korea, LED DMX512,….

Ví dụ màu sắc của thành đèn làm biến đổi ánh sáng, tạo nên hiệu ứng thị giác như màn hình hiển thị. Đối với toà nhà văn phòng, ánh sáng đèn led tác động mạnh mẽ tới năng suất làm việc. Cũng chính vì thế, mục tiêu của các nhà thiết kế và kỹ sư chiếu sáng là tạo ra những nguồn sáng nhân tạo gần nhất với tính chất ánh sáng led có hiệu ứng mịn cho các toà nhà cao tầng, toà nhà văn phòng. Trong những không gian toà nhà cao ốc, bảo tàng, ánh sáng nhân tạo lại được ưu tiên lấy từ tâm đèn Led theo phương thẳng đứng. 

Khi đó, các tác động của bóng đổ, của sự thay đổi ánh sáng vào các thời điểm khác nhau. Cũng chính ánh sáng đèn Led là tiêu chí hàng đầu để các nhà thiết kế lựa chọn công năng trưng bày cho không gian mặt tiền.

Trước kia, hệ thống chiếu sáng mặt tiền nhân tạo thường đơn giản, chỉ giải quyết một phần của yếu tố công năng là để nhìn thấy. 

Với yêu cầu ngày càng cao, chiếu sáng đèn Led nhân tạo ngày càng được nghiên cứu và thiết kế kỹ lưỡng trong không gian nội thất để đáp ứng thêm những tiêu chí: Chiếu sáng có thẩm mỹ riêng, ánh sáng kiến trúc không gian, hay ánh sáng thông minh Smart Led – chơi cùng không gian… 

Với chiếu sáng ngoại thất, màu sắc của ánh sáng, sự phân bố ánh sáng, cường độ chiếu sáng là một trong những yếu tố chủ đạo tạo nên chất lượng kiến trúc chiếu sáng. Rõ ràng chúng ta đều biết sẽ không có màu sắc nếu không có ánh sáng. 

Do đó, sự tương tác giữa đèn Led và vật liệu toà nhà và ánh sáng môi trường là điều kiện tiên quyết cần được quan tâm trong thiết kế mặt tiền. Vào những thời điểm không có ánh sáng tự nhiên, màu của ánh sáng nhân tạo chi phối toàn bộ màu sắc mọi cấu toà nhà. 

Sự phân bố ánh sáng trải đều hay nhấn, buông theo vùng tạo nên tính phân chia và độ sâu không gian nội thất khác nhau. 

Theo tính chất, chiếu sáng kiến trúc thường được phân loại theo chiếu sáng trực tiếp và chiếu sáng gián tiếp. Chiếu sáng trực tiếp thường phổ biến bởi hiệu quả về công năng “để nhìn thấy”, tuy nhiên, nếu không sắp đặt kỹ lưỡng, dễ gây cảm giác nhàm chán, thiếu cảm xúc. Chiếu sáng gián tiếp thường được lựa chọn trong thiết kế nội thất để tạo ra sự êm dịu và cảm xúc cho không gian. Chính các khe sáng, ô sáng gián tiếp đồng thời là các yếu tố trang trí của không gian.

Theo mục đích, chiếu sáng được phân loại thành chiếu sáng chung, chiếu sáng tập trung và chiếu sáng trang trí. Chiếu sáng chung không chỉ được hiểu là chiếu sáng đều khắp mà cả là chiếu sáng theo vùng, theo điểm mà vẫn đủ đảm bảo cho sự nhận diện và những những hoạt động cần thiết. Chiếu sáng tập trung tạo ra những điểm nhấn, qua đó làm nổi bật những đặc điểm cá tính riêng cho không gian nội thất. Những điểm nhấn nội thất được làm nổi bật, trong khi những thứ ít quan trọng hơn được làm mờ đi trong không gian. Mặt khác, chiếu sáng tập trung còn giúp “kiến tạo”, phân vùng không gian cho những không gian nội thất mở. Tương phản sáng – tối là tính chất tiêu biểu của chiếu sáng tập trung. Không có giá trị công năng nhiều, chiếu sáng trang trí làm tăng giá trị thẩm mỹ của nội thất, tạo ra những hiệu quả thị giác gây chú ý.

Với những tính chất và mục đích đó, việc lựa chọn thiết bị trong chiếu sáng nội thất là vô cùng quan trọng, cần được cân nhắc song song với quá trình lựa chọn vật liệu nội thất. Thiết kế nội thất cần được bắt đầu hình thành ngay trong quá trình phác thảo kiến trúc. Cũng như vậy, thiết kế ánh sáng với hai yếu tố tự nhiên và nhân tạo cũng cần được thiết kế kỹ lưỡng để tạo những không gian ấn tượng nhưng thân thiện, tiện nghi và tạo ra những cảm xúc tích cực cho người sử dụng.

Leave a Comment